پاکستان، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان مرکبات جهان بهویژه کینو (مالته)، در فصل صادراتی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ با بحران جدی مواجه شدهاست.
کابل ۲۴: صادرات کینو امسال تنها به ۴۰۰ تا ۴۵۰ هزار تن میرسد، در حالی که ظرفیت بالقوه کشور ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار تن است. هزینههای بالای حملونقل، محدودیتهای گذرگاههای مرزی و نبود حمایت مؤثر دولتی، عوامل اصلی این کاهش چشمگیر هستند.
فصل گذشته نیز صادرات حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار تن بود و بازارهای اصلی شامل روسیه، اندونیزیا، امارات متحده عربی، افغانستان، عربستان سعودی و کشورهای آسیای مرکزی میشدند.
اما امسال مشکلات تشدید شده است.فیصل چیما، عضو سابق مجلس و مالک باغ بزرگ کینو، میگوید: «با وجود محصول عالی امسال، بحران ادامه دارد.
محدودیتهای گذرگاه افغانستان در سالهای اخیر و اعتصاب اخیر رانندگان، سفارشهای زیادی را از بین برد.»بازار داخلی کینو نیز فروپاشیدهاست.
در ابتدای فصل، قیمت هر کیلو کینو بزرگ برای صادرات به دوبی ۱۲۰ تا ۱۲۵ روپیه پاکستانی و کینو کوچک ۹۰ تا ۹۵ روپیه بود، اما تا ۱۵ دسامبر، قیمتها به ۷۵ روپیه برای میوه بزرگ و تنها ۳۵ تا ۴۰ روپیه برای میوه کوچک سقوط کرد.صنعت پردازش کینو ضربه سختی خوردهاست.
بسیاری از کارخانهها به دلیل مشکلات مرزی یا کمبود سفارش، تنها با نیمی از ظرفیت کار میکنند یا تعطیل شدهاند. این وضعیت نه تنها به درختان آسیب میرساند و بهرهوری آینده را کاهش میدهد، بلکه زنجیره تأمین را مختل کردهاست.
ساجد تارار، رئیس سابق اتاق تجارت سرگودها (مرکز اصلی تولید مرکبات در پنجاب)، هشدار داد: «بیش از ۱۰۰ کارخانه هنوز باز نشدهاند و حدود ۵۰ واحد کاملاً تعطیل هستند. اگر وضعیت ادامه یابد، نزدیک به ۸۰۰ هزار کارگر بیکار خواهند شد.»
انبارهای سرد سرگودها ۸۰ تا ۹۰ درصد پر هستند و میلیونها دلار کینو در خطر فساد قرار دارد. تولیدکنندگان پیشبینی میکنند ضرر کلی این فصل به ۸ تا ۱۰ میلیارد روپیه برسد.
این بحران نه تنها صنعت کینو را تهدید میکند، بلکه بر کشت محصولات بعدی مانند گندم و نیشکر نیز تأثیر منفی خواهد گذاشت.
تولیدکنندگان خواستار مداخله فوری دولت برای بازگشایی گذرگاهها، کاهش هزینههای حمل و ارائه حمایت مالی هستند تا از فروپاشی کامل این بخش مهم اقتصادی جلوگیری شود.
