کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) اعلام کرد که از آغاز سال ۲۰۲۶ میلادی تاکنون بیش از ۱۱۰ هزار شهروند افغان از ایران به افغانستان بازگشتهاند.
کابل ۲۴: از این تعداد، حدود ۴۰ هزار نفر پس از شروع درگیریهای نظامی جاری در ایران (حملات مشترک آمریکا و اسرائیل از اواخر فبروری/اوایل حوت ۱۴۰۴) به کشور بازگشتهاند.سخنگوی UNHCR، چارلی گودلیک (یا گودلیک)، که اخیراً در مرز ایران و افغانستان حضور داشته، وضعیت را نگرانکننده توصیف کرد.
او گفت: «هفته گذشته با شرکای سازمان ملل و سازمانهای غیردولتی در مرز بودم تا شرایط را از نزدیک ببینم. خانوادههای افغان به ما گفتند با انتخابی بسیار سخت روبهرو هستند: ماندن در ایران و مواجهه با درگیریها و ویرانیها، یا بازگشت به افغانستان؛ کشوری که بسیاری از آنها سالها یا حتی دههها در آن زندگی نکردهاند. در حالی که افغانستان خود با چالشهای اقتصادی شدید، بحران انسانی و تنشهای مداوم با پاکستان دستوپنجه نرم میکند.»
این بازگشتها در کنار روند اخراج اجباری مهاجران افغان از ایران، تحت تأثیر تشدید بحران نظامی در ایران قرار گرفته است.
بسیاری از افغانها که سالها در ایران کار و زندگی کردهاند، اکنون به دلیل ناامنی، افزایش قیمتها، مشکلات اقتصادی و تهدید اخراج یا خشونت، مجبور به ترک این کشور شدهاند. روزانه حدود ۱۷۰۰ نفر از مرزهایی مانند اسلامقلعه عبور میکنند و به افغانستان میرسند.برخی از بازگشتکنندگان در گفتوگو با رسانهها از شرایط سخت در ایران سخن گفتند.
رحمتالله، یکی از آنها، اظهار داشت: «وضعیت ایران خوب نیست؛ سالها به ما میگفتند به کشور خودتان بروید و اکنون با زور اخراج میکنند.» خداداد، بازگشتکننده دیگر، افزود: «قیمتها در ایران بسیار بالا رفته و وضعیت روزبهروز بدتر میشود.»
بسیاری از این افراد خواستار حمایت فوری از سوی امارت اسلامی افغانستان و سازمانهای بینالمللی برای بازسازی زندگیشان هستند؛ از جمله کمکهای غذایی، سرپناه، فرصتهای شغلی و خدمات بهداشتی.همزمان، رهبر امارت اسلامی افغانستان در پیامی به مناسبت عید فطر از شهروندان کشور خواست تا با مهاجران بازگشته همدلی و همکاری کنند و به آنها در ادغام مجدد یاری برسانند.
UNHCR تأکید کرده که به تلاشهای خود برای ارائه کمک به بازگشتکنندگان ادامه میدهد، اما با توجه به حجم بالای بازگشتها و کمبود منابع، چالشها بسیار جدی است. این موج بازگشت در حالی رخ میدهد که افغانستان با بحران انسانی گسترده روبهرو است و بیش از نیمی از جمعیت آن به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند.
