دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، طرح پیشنهادی جمهوری اسلامی برای پایان دادن به تنشهای فعلی را بهطور رسمی رد کرد و آن را «کاملاً غیرقابل قبول» توصیف کرد.
کابل ۲۴: این رد قاطع، آخرین تلاشهای دیپلماتیک برای حلوفصل بحران از طریق مذاکره را ناکام گذاشت و اکنون به نظر میرسد که گزینه نظامی به تنها راهحل باقیمانده روی میز تبدیل شدهاست.
بر اساس گزارش شبکه خبری المیادین، جمهوری اسلامی در طرح پیشنهادی خود، برقراری صلح و ثبات در ایران را مشروط به دستیابی به صلح پایدار در لبنان کردهاست.
این شرطگذاری نشاندهنده پیوند عمیق تهران بین جبهه داخلی و تحولات منطقهای، بهویژه نقش حزبالله و محور مقاومت است.
همچنین، ایران خروج اورانیومهای غنیشده خود را به زمان کافی برای «ایجاد اعتماد متقابل» بین آمریکا و ایران موکول کرده و تأکید دارد که بدون تضمینهای جدی امنیتی و اقتصادی، هرگونه اقدام یکطرفه برای کاهش ذخایر غنیسازی غیرممکن خواهد بود.
گزارش العربیه نیز جزئیات بیشتری از موضع هستهای تهران ارائه کرده است. جمهوری اسلامی با هرگونه پیشنهاد مسدود کردن یا تعطیلی دائمی تأسیسات هستهای خود به شدت مخالفت کرده و در مقابل، تنها با اجازه دسترسی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به این تأسیسات موافقت نشان دادهاست.
این رویکرد، تلاشی برای حفظ برنامه هستهای به عنوان اهرم استراتژیک در برابر فشارهای حداکثری غرب تلقی میشود.این طرح پیشنهادی که ظاهراً با هدف کاهش تنش و جلوگیری از درگیری مستقیم طراحی شده بود، نتوانست انتظارات طرف امریکایی را برآورده کند.
مقامات امریکایی طرح را فاقد تعهدات ملموس و verifiable برای محدودسازی جدی برنامه هستهای و کاهش نفوذ منطقهای ایران دانستهاند.
ترامپ با تأکید بر اینکه امنیت اسرائیل و ثبات منطقهای خط سرخ واشنگتن است، هرگونه توافق ناقص را رد کرد.
با شکست این دور از مذاکرات غیرمستقیم و مستقیم، تحلیلگران معتقدند فضای دیپلماتیک تقریباً بسته شده است. منابع آگاه در واشنگتن و تلآویو از آمادگی فنی و عملیاتی برای سناریوهای نظامی سخن میگویند، هرچند هنوز هیچ تصمیمی برای حمله نهایی اتخاذ نشدهاست.
جمهوری اسلامی نیز در واکنشهای اولیه، بر حق حاکمیتی خود در دفاع از برنامه هستهای و حمایت از متحدان منطقهای تأکید کرده و هشدار داده که هرگونه اقدام نظامی با پاسخ قاطع و گسترده مواجه خواهد شد.
این وضعیت، خاورمیانه را در آستانه یکی از حساسترین برهههای تاریخی خود قرار داده است؛ جایی که کوچکترین اشتباه محاسباتی میتواند به درگیری فراگیر منجر شود.
در حال حاضر، همه نگاهها به تحولات میدانی و تصمیمات آتی کاخ سفید دوخته شده است. آیا دیپلماسی مرده است یا هنوز روزنهای برای مذاکره باقی مانده؟ پاسخ این سؤال در روزهای آینده روشن خواهد شد.
