کابل، پایتخت افغانستان، در سالهای اخیر با یکی از شدیدترین بحرانهای آب آشامیدنی مواجه شده است. کاهش چشمگیر سطح آبهای زیرزمینی، رشد سریع جمعیت و آثار تغییرات اقلیمی، مهمترین عوامل تشدید این بحران هستند که زندگی روزمره میلیونها شهروند را تحت تأثیر قرار دادهاست.
کابل ۲۴: سازمان ملل متحد نیز نسبت به وضعیت منابع آبی افغانستان بهویژه در کابل هشدار جدی داده است. بخش اسکان بشری سازمان ملل کابل را در میان شهرهایی با یکی از حادترین بحرانهای آب در منطقه توصیف کردهاست.
استیفنی لوس، رییس برنامه اسکان بشری سازمان ملل در افغانستان، در اینباره گفت: «کابل با کمبود شدید آب روبهرو است. این بحران میلیونها نفر را تحت تأثیر قرار داده و به دلایل مختلف، اکنون و در آینده چالشهای جدی را برای شهر و باشندگان آن بهوجود آوردهاست.
رشد سریع جمعیت باعث استفاده بیش از حد از منابع آب شده است.»این کمبود نه تنها دسترسی به آب سالم را دشوار کرده، بلکه خطر شیوع بیماریهای ناشی از آب ناسالم را نیز افزایش دادهاست.
بسیاری از شهروندان مجبورند ساعتها در صف بمانند یا آب را با هزینههای بالا از فروشندگان سیار تهیه کنند. در برخی مناطق حاشیهای کابل، ساکنان حتی به آب آلوده چاهها و منابع سطحی متکی هستند که سلامت عمومی را تهدید میکند.
شرکت دولتی آبرسانی و فاضلاب افغانستان اعلام کرده که برای مقابله با این بحران، چندین پروژه بزرگ در حال اجرا یا مطالعه است. دو پروژه کلیدی شامل انتقال آب از دریای پنجشیر و احداث بند شاهتوت هستند که انتظار میرود بخش قابل توجهی از نیاز آبی پایتخت را تأمین کنند.
شفیعالله زاهدی، رییس آبرسانی و فاضلاب زون کابل، درباره پروژه انتقال آب پنجشیر توضیح داد: «پروژهی پنجشیر که کار سروی و دیزاینش به چند اداره مشترکاً واگذار شده و در رأس آن وزارت انرژی و آب است، کارهایش پیش میرود.
تا جایی که وقت تکمیل میشود یا به قرارداد داده میشود، آبش به شهر کابل انتقال میگردد.»کارشناسان محیط زیست و منابع آب، انتقال آب از دریای پنجشیر را گامی مهم و راهبردی در جهت حل بلندمدت چالش کمبود آب کابل میدانند.
با این حال، اجرای موفق این پروژهها نیازمند هماهنگی بیننهادی قوی، تأمین مالی پایدار و توجه به مسائل زیستمحیطی است.با ادامه روند فعلی رشد جمعیت و کاهش بارندگیها به دلیل تغییرات اقلیمی، زمان اجرای سریع و مؤثر این پروژهها اهمیت حیاتی دارد.
بدون اقدام فوری و همهجانبه، بحران آب در کابل میتواند به بحرانهای اجتماعی، بهداشتی و اقتصادی بزرگتری تبدیل شود که زندگی شهروندان را بیش از پیش تحت فشار قرار دهد
