هم‌زمان با برگزاری نشست سران سازمان همکاری شانگهای به میزبانی تاجیکستان، ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی امارت اسلامی، بر حضور و نقش‌آفرینی حتمی افغانستان در تصمیم‌گیری‌ها و نشست‌های منطقه‌ای تاکید کرد.
خبرگزاری کابل ۲۴: مجاهد با تصریح اینکه افغانستان بخش جدایی‌ناپذیر جغرافیای منطقه است، هشدار داد که نادیده گرفتن کابل، عملی شدن فیصله‌ها و توافقات منطقه‌ای را با چالش جدی مواجه می‌سازد. وی خواستار حمایت کشورهای منطقه و دخیل ساختن رسمی افغانستان در تمامی روندهای تصمیم‌گیری گردید.
همین نشست، اسحاق دار، معاون نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه پاکستان، تامین ثبات در افغانستان را پیش‌شرطی حیاتی برای صلح و توسعه اقتصادی پایدار در کل منطقه دانست و تاکید کرد که اسلام‌آباد خواهان افغانستانی مرفه، باثبات و همگام با همسایگان است.
از سوی دیگر، در حاشیه این اجلاس، محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور ایران، و امام‌علی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان، درباره گسترش همکاری‌های سه‌جانبه با محوریت افغانستان به گفتگو پرداختند. عارف از طرح پیشنهادی تاجیکستان برای ایجاد «دهلیز انرژی پارس جنوبی–افغانستان–تاجیکستان» استقبال نمود و بر آمادگی ایران جهت توسعه ترانزیت، صادرات فرآورده‌های نفتی و اتصال منطقه به آب‌های آزاد تاکید کرد. این رایزنی‌ها در حالی صورت می‌گیرد که افغانستان عضو ناظر سازمان شانگهای بوده و بحث‌ها پیرامون نحوه تعامل رسمی اعضا با کابل هم‌چنان ادامه دارد.
تحلیل خبر
موضع‌گیری جدید مجاهد و هم‌زمانی آن با طرح پروژه‌های فراملی هم‌چون دهلیز انرژی، نشان‌دهنده موقعیت غیرقابل‌انکار ژئواکونومیک افغانستان در همگرایی منطقه‌ای است. کشورهای عضو سازمان شانگهای، فارغ از چالش‌های سیاسی و عدم شناسایی رسمی، کاملاً آگاهند که اجرای پروژه‌های بزرگ ترانزیتی و انرژی بدون مشارکت و تامین امنیت از سوی کابل غیرممکن خواهد بود. این نیاز متقابل فرصتی را برای امارت اسلامی فراهم می‌سازد تا از مجرای همکاری‌های اقتصادی، ایزولاسیون دیپلماتیک را کاهش داده و جایگاه خود را در معادلات منطقه‌ای تثبیت کند.
