در اقدامی بیسابقه، اسرائیل در تاریخ ۲۶ دسامبر ۲۰۲۵ (۵ جدی ۱۴۰۴) به نخستین کشور جهان تبدیل شد که جمهوری خودخوانده سومالیلند را به عنوان یک دولت مستقل و دارای حاکمیت به رسمیت شناخت.
کابل ۲۴: بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، همراه با وزیر خارجهاش گیدئون ساعر، بیانیه مشترکی با عبدالرحمن محمد عبداللهی، رئیس سومالیلند، امضا کرد. این تصمیم در چارچوب «روح توافقهای ابراهیم» توصیف شده و شامل برقراری روابط کامل دیپلماتیک، تبادل سفیر و همکاری در زمینههای کشاورزی، بهداشت، فناوری و اقتصاد است.
نتانیاهو این اقدام را گامی برای تقویت صلح و ثبات منطقهای دانست و از رئیس سومالیلند برای بازدید رسمی از اسرائیل دعوت کرد.
سومالیلند، منطقهای در شاخ آفریقا که در سال ۱۹۹۱ پس از جنگ داخلی از سومالی جدا شد، تاکنون از سوی هیچ کشور عضو سازمان ملل به رسمیت شناخته نشده بود.
این منطقه دارای دولت، ارز، پاسپورت و نیروهای مسلح مستقل است و موقعیت استراتژیک آن در خلیج عدن و نزدیکی دریای سرخ، اهمیت ژئوپولیتیکی بالایی دارد.
کارشناسان معتقدند این تصمیم اسرائیل میتواند دسترسی تلآویو به پایگاههای احتمالی در نزدیکی یمن را تسهیل کند و در مقابله با تهدیدهای حوثیهای مورد حمایت ایران مؤثر باشد.
دولت فدرال سومالی این اقدام را «تجاوز آشکار» به حاکمیت و تمامیت ارضی خود خواند و آن را «اقدامی غیرقانونی و حمله عمدی» توصیف کرد.
مقامات موگادیشو تأکید کردند که سومالیلند بخش جداییناپذیر از خاک سومالی است و هشدار دادند که این تصمیم میتواند ثبات شاخ آفریقا و دریای سرخ را مختل کند.
در پاسخ، اتحادیه عرب اعلام کرد که شورای این اتحادیه در سطح نمایندگان دائم، نشستی اضطراری روز یکشنبه (۷ دی ۱۴۰۴) در قاهره برگزار خواهد کرد.
این نشست به درخواست نماینده دائم سومالی در اتحادیه عرب تشکیل میشود و هدف آن بررسی «خطرات» این تصمیم اسرائیل و هماهنگی اقدامات مشترک عربی برای مقابله با آن است.
احمد ابوالغیط، دبیرکل اتحادیه عرب، این اقدام را «تحریکآمیز و غیرقابل قبول» خواند و آن را نقض قوانین بینالمللی و تهدیدی برای امنیت منطقه دانست.
واکنشهای بینالمللی گسترده بود: اتحادیه آفریقا، سازمان همکاری اسلامی، شورای همکاری خلیج فارس و کشورهای متعددی مانند مصر، ترکیه، جیبوتی، عربستان، ایران و پاکستان این تصمیم را محکوم کردند و بر حمایت از وحدت سومالی تأکید ورزیدند.
اتحادیه آفریقا هشدار داد که این اقدام میتواند سابقه خطرناکی برای تجزیه کشورها ایجاد کند.
حتی ایالات متحده اعلام کرد همچنان تمامیت ارضی سومالی را به رسمیت میشناسد. این رویداد میتواند تنشهای منطقهای را افزایش دهد و سومالیلند را به مهرهای جدید در معادلات ژئوپولیتیکی خاورمیانه و آفریقا تبدیل کند.
کارشناسان پیشبینی میکنند که این تصمیم ممکن است راه را برای بهرسمیتشناسیهای بیشتر باز کند، اما در کوتاهمدت با مقاومت شدید بینالمللی مواجهاست.
