اعطای جایزه صلح نوبل سال ۲۰۲۶ به ناوی پیلای، قاضی سرشناس اهل آفریقای جنوبی و رئیس پیشین کمیسیون تحقیق سازمان ملل که پیش‌تر اقدامات نظامی در جنگ غزه را مصداق «نسل‌کشی» خوانده بود، بازتاب‌های گسترده‌ای در عرصه بین‌المللی داشته‌است. در واکنش به این اقدام و رویکرد دیوان کیفری بین‌المللی، دولت دونالد ترامپ اقدام به وضع تحریم‌های همه‌جانبه علیه این نهاد قضایی جهانی کرد؛ اقدامی که اعتراض شدید اتحادیه اروپا را به همراه داشت.
کابل ۲۴: مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، با صدور بیانیه‌ای رسمی تأکید کرد که رئیس‌جمهور ترامپ اجازه محاکمه شهروندان آمریکایی را به این نهاد نخواهد داد. وی اعلام کرد واشینگتن تمامی معاملات مالی و اقتصادی با دیوان کیفری بین‌المللی را ممنوع می‌سازد تا منابع آن قطع شده و فعالیتش متوقف شود. این تدابیر تنبیهی بر خلاف دوره‌های گذشته، بسیار گسترده‌تر بوده و حتی شرکت‌ها و مؤسسات ارائه‌دهنده خدمات به این دادگاه را نیز هدف قرار می‌دهد.
در مقابل، کمیسیون اروپا با صدور بیانیه‌ای رسمی، تصمیم واشینگتن را «عمیقاً تأسف‌بار» خواند و بر متعهد بودن بلوک ۲۷ کشوری اروپا به حمایت از استقلال دیوان تأکید کرد. اتحادیه اروپا اعلام کرده است که تمامی اقدامات لازم را برای حفظ کارایی و ادامه فعالیت‌های قانونی این نهاد بین‌المللی به کار خواهد بست. با این حال، مسئولان اروپایی ابراز امیدواری کرده‌اند که مهلت شش‌ماهه در نظر گرفته شده تا زمان اجرای کامل این تحریم‌ها، فرصت و فضایی مناسب جهت رایزنی و دیپلماسی میان طرفین فراهم کند.
هم‌زمانی اعطای جایزه صلح نوبل به ناوی پیلای با تشدید تقابل واشینگتن و دیوان کیفری بین‌المللی، نشان‌دهنده تعمیق شکاف سیاسی میان ایالات متحده و نهادهای حقوقی بین‌المللی است. واکنش سریع دولت ترامپ در فلج‌کردن منابع مالی این دادگاه، ابزار حقوق بین‌الملل را در برابر فشار اراده‌های سیاسی قدرت‌های بزرگ دچار چالش جدی می‌سازد.
از سوی دیگر، موضع‌گیری صریح اتحادیه اروپا در حمایت از دیوان کیفری بین‌المللی و در عین حال چشم‌داشت به مهلت شش‌ماهه برای گفت‌وگو، بیانگر تلاش بروکسل برای موازنه میان حفظ اعتبار حقوق بین‌الملل و جلوگیری از بحران عمیق دیپلماتیک با واشینگتن است. این رویداد بار دیگر محدودیت‌های اجرایی ساختارهای قضایی بین‌المللی را در مواجهه با جانبداری‌ها و تقابل‌های سیاسی چندجانبه به نمایش می‌گذارد.
