محمد بن سلمان، ولیعهد پادشاهی عربستان سعودی، در گفتگوی تلفنی با مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری اسلامی ایران، تأکید کرد که ریاض هرگز اجازه نخواهد داد از حریم هوایی یا خاک این کشور برای هرگونه اقدام نظامی علیه ایران استفاده شود. این گفتگو که روز سهشنبه ۷ دلو ۱۴۰۴ (۲۷ جنوری ۲۰۲۶) انجام شد، نشاندهنده تلاشهای دو کشور برای کاهش تنشها و تقویت روابط دوجانبه در میان چالشهای منطقهای است.
کابل ۲۴: به گزارش خبرگزاری دولتی عربستان سعودی (SPA) و رسانههای رسمی ایران، بن سلمان در این تماس تلفنی گفت: «عربستان سعودی هرگونه تهدید و تنش علیه جمهوری اسلامی ایران را غیرقابلپذیرش میداند و آماده همکاری برای حلوفصل مسائل از طریق گفتگو است.» وی افزود که کشورش از تلاشها برای حل اختلافنظرها از طریق دیپلماسی استقبال میکند و بر اهمیت حفظ امنیت و ثبات منطقه تأکید کرد.
از سوی دیگر، مسعود پزشکیان ضمن قدردانی از موضع حمایتی عربستان، اظهار داشت که رویکرد اصولی ایران مبتنی بر وحدت داخلی و تعامل سازنده با کشورهای اسلامی است. وی تأکید کرد: «همبستگی امت اسلامی راهبرد مؤثر مقابله با تنشها و بیثباتیهاست.» پزشکیان همچنین به تهدیدات و عملیات روانی امریکا اشاره کرد و گفت این اقدامات تنها با هدف برهم زدن امنیت منطقه صورت میگیرد و ایران هرگز به دنبال جنگ نیست، اما در دفاع از خود تردید نخواهد داشت.
این گفتگو در حالی انجام میشود که روابط ایران و عربستان سعودی در سالهای اخیر شاهد بهبود قابل توجهی بوده است. پس از قطع روابط دیپلماتیک در سال ۲۰۱۶ به دلیل حوادثی مانند حمله به سفارت عربستان در تهران، دو کشور با میانجیگری چین در مارچ ۲۰۲۳ (حوت ۱۴۰۱) به توافق رسیدند و سفارتخانههای خود را بازگشایی کردند. از آن زمان، دیدارهای متعددی بین مقامات دو کشور برگزار شده، از جمله سفر محمد بن سلمان به تهران در سال ۲۰۲۴ و دیدارهای وزیران خارجه.
کارشناسان معتقدند این تماس تلفنی میتواند پاسخی به تنشهای اخیر ناشی از حملات اسرائیل به ایران و تهدیدات امریکا باشد. پزشکیان در این گفتگو، حملات اسرائیل را گواه “ذات متجاوز این رژیم” توصیف کرد و گفت: «اسرائیل همه تلاش خود را به کار گرفته تا پای امریکا را به درگیری با ایران باز کند.» بن سلمان نیز با تأیید این دیدگاه، اعلام کرد که جهان اسلام یکپارچه از ایران حمایت میکند.
این موضع عربستان سعودی میتواند تأثیر مثبتی بر امنیت خلیج فارس داشته باشد، جایی که دو کشور به عنوان قدرتهای اصلی منطقه، نقش کلیدی در کنترل تنشها ایفا میکنند.
تحلیلگران پیشبینی میکنند که این گفتگو منجر به همکاریهای بیشتر در زمینههای اقتصادی، مانند تجارت نفت و سرمایهگذاری مشترک، شود. همچنین، ممکن است به حل مسائل یمن و سوریه کمک کند، جایی که منافع دو کشور گاهی در تضاد بودهاست.
در نهایت، این رویداد نشاندهنده تغییر پارادایم در سیاست خارجی عربستان است که تحت رهبری بن سلمان، به سمت دیپلماسی فعالتر و کاهش وابستگی به غرب حرکت کرده. برای ایران نیز، این حمایت میتواند در برابر فشارهای بینالمللی مفید باشد. با توجه به تحولات سریع منطقه، انتظار میرود دیدارهای حضوری بیشتری بین رهبران دو کشور در ماههای آینده برگزار شود.
