حملونقل ریلی میان افغانستان و ازبکستان در پنج ماه اول سال جاری میلادی شاهد رشد چشمگیر و دو برابری بودهاست.
کابل ۲۴: طبق آمار رسمی راهآهن ازبکستان، در این مدت بیش از ۴۱ هزار واگون کالا، معادل بیش از دو میلیون و ۷۰۰ هزار تن، از طریق خطوط ریلی دو کشور جابهجا شده است. این رقم در مدت مشابه سال گذشته تنها ۲۰ هزار و ۴۱۵ واگون بوده که نشاندهنده افزایش دقیقاً دو برابری حجم ترانزیت ریلی است.
شهرت قادروف، معاون راهآهن سرخاندریا ازبکستان، با تأیید این آمار گفت: «در پنج ماه نخست سال ۲۰۲۵ حدود ۲۰ هزار و ۴۱۵ واگون انتقال انجام شد، اما در همین بازه زمانی سال جاری این رقم به حدود ۴۰ تا ۴۱ هزار واگون رسیده است.»
بازرگانان افغانستانی گسترش استفاده از حملونقل ریلی را گامی مهم در بهبود تجارت میدانند. ذبیحالله کهمردی، یکی از تاجران فعال، در این باره توضیح داد: «در حملونقل ریلی هم هزینه بهطور قابل توجهی کمتر است و هم زمان جابهجایی کوتاهتر. اگر انتقال کالا با موتر ۱۵ روز طول بکشد، یک واگون از طریق راهآهن در چهار تا حداکثر پنج روز تخلیه، بارگیری و از مرز خارج میشود.»
عصمتالله اسحاقزی، بازرگان دیگر، نیز بر مزایای ایمنی و اقتصادی تأکید کرد و گفت: «راهآهن از اتلاف وقت جلوگیری میکند، هزینههای انتقال کالاهای تجاری را کاهش میدهد و اجناس را به شکل امن و بدون آسیب از مبدأ به مقصد میرساند.»
کارشناسان و فعالان اقتصادی معتقدند توسعه شبکه ریلی و عملیاتی شدن کامل پروژه افغان–ترانس میتواند جایگاه ترانزیتی افغانستان را به شکل اساسی تقویت کند.
این پروژه با اتصال خط آهن به بندر تورخم و ایران، افغانستان را از یک کشور محصور در خشکی و بنبست کوهستانی به هاب کلیدی ترانزیت میان آسیای مرکزی و جنوبی تبدیل خواهد کرد.
ترانزیت ریلی افغانستان-ازبکستان محدود به تجارت دوجانبه نیست و شامل کالاهای ترانزیتی روسیه، بلاروس و قزاقستان نیز میشود. این امر نقش مسیر ریلی دو کشور را در شبکه تجارت منطقهای برجستهتر کرده و فرصتهای جدیدی برای صادرات، واردات و درآمدهای ترانزیتی افغانستان ایجاد میکند.
به اعتقاد تحلیلگران، دو برابر شدن حجم حملونقل ریلی نه تنها نشاندهنده بهبود روابط اقتصادی دو همسایه است، بلکه میتواند الگویی برای گسترش همکاریهای منطقهای در حوزه زیرساختهای حملونقل باشد.
ادامه سرمایهگذاری در توسعه خطوط ریلی، تسهیل تشریفات گمرکی و افزایش ظرفیت ایستگاههای مرزی میتواند این روند رو به رشد را پایدار و حتی سریعتر کند و افغانستان را به یکی از کریدورهای مهم ترانزیتی منطقه تبدیل نماید.
این تحولات در حالی رخ میدهد که کشورهای منطقه به دنبال مسیرهای جایگزین امن و اقتصادی برای تجارت هستند و افغانستان با موقعیت جغرافیایی منحصربهفرد خود میتواند از این فرصت تاریخی بهرهبرداری کند.
