پس از موج عظیم و میلیونی اعتراضات شب پنجشنبه در دهها شهر ایران که به عنوان یکی از بزرگترین خیزشهای مردمی پس از سال ۱۴۰۱ شناخته میشود، نگاه امنیتی اسرائیل و ایالات متحده امریکا به آینده جمهوری اسلامی دستخوش تغییر جدی شده است.
کابل ۲۴: کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل به نقل از منابع امنیتی این کشور گزارش داد که در ارزیابیهای داخلی مقامات تلآویو، احتمال فروپاشی نظام جمهوری اسلامی در نتیجه قیام سراسری مردم به شکل قابلتوجهی افزایش یافته است. یک مقام ارشد امنیتی اسرائیل تأکید کرد: «ما همچنان سیاست عدم مداخله مستقیم را حفظ خواهیم کرد، اما تحولات داخل ایران را با دقت بسیار بالا رصد میکنیم و هرگونه تصمیمگیری آتی بر اساس این فرض خواهد بود که آیا اعتراضات به نقطهای میرسد که بتوان آن را آغازگر فروپاشی رژیم دانست یا خیر.»
همزمان، وبسایت اکسیوس در گزارشی اختصاصی فاش کرد که نهادهای اطلاعاتی آمریکا نیز در حال بازبینی اساسی ارزیابیهای پیشین خود هستند. تا پیش از این خیزش، اجماع غالب در جامعه اطلاعاتی ایالات متحده این بود که اعتراضات در ایران، هرچند گسترده، فاقد قدرت و سازماندهی لازم برای به چالش جدی کشیدن ثبات بنیادین حکومت است.
اما رویدادهای اخیر، بهویژه گستردگی جغرافیایی، مشارکت اقشار مختلف و تداوم شبانهروزی اعتراضات در برخی مناطق، باعث شده این دیدگاه بهطور جدی زیر سؤال برود.یک مقام ارشد آمریکایی که نخواست نامش فاش شود به اکسیوس گفت: «اعتراضات کنونی از آنچه پیشبینی میکردیم جدیتر و عمیقتر است.
ما در حال رصد لحظهبهلحظه تحولات هستیم و همه سناریوها، از جمله احتمال سقوط جمهوری اسلامی، اکنون روی میز تحلیل قرار دارد.»این تغییر نگاه در دو قدرت اصلی منطقهای و جهانی که هر یک به دلایل مختلف مخالف سرسخت جمهوری اسلامی هستند، نشاندهنده نقطه عطفی بالقوه در محاسبات استراتژیک نسبت به ایران است.
در حالی که هر دو کشور بر عدم مداخله مستقیم تأکید دارند، افزایش احتمال فروپاشی داخلی، میتواند زمینهساز تغییر سیاستهای بلندمدت، از جمله نحوه تعامل با نیروهای اپوزیسیون، مدیریت تحریمها و حتی برنامهریزی برای سناریوی پس از جمهوری اسلامی شود.
خیزش میلیونی شامگاه پنجشنبه، فارغ از نتیجه نهایی، نشان داد که شکاف میان حاکمیت و بخش بزرگی از جامعه ایران به نقطهای غیرقابل بازگشت رسیده و این واقعیت اکنون در اتاقهای تصمیمگیری واشنگتن و تلآویو نیز با جدیت بیشتری مورد توجه قرار گرفتهاست.
