قزاقستان در حال برنامهریزی برای گسترش قابل توجه تجارت خود با افغانستان است. مقامهای این کشور اعلام کردهاند که قصد دارند حجم تجارت دوجانبه را از حدود ۵۰۰ میلیون دالر کنونی به ۳ میلیارد دالر در سالهای آینده برسانند.
کابل ۲۴: این هدفگذاری اخیراً توسط رسانههای قزاقستانی و سفیر این کشور در کابل مطرح شده و نشاندهنده علاقهمندی آستانه به تقویت روابط اقتصادی با کابل است.
بر اساس گزارشها، تجارت فعلی میان دو کشور عمدتاً بر پایه صادرات قزاقستان به افغانستان استوار است.
غلهجات، آرد، محصولات زراعی و سایر کالاهای کشاورزی بخش اصلی این صادرات را تشکیل میدهند. قزاقستان به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان غلات در منطقه، میتواند منبع مطمئنی برای تأمین نیازهای غذایی افغانستان باشد.
وزارت صنعت و تجارت افغانستان نیز آمار مشابهی ارائه کرده است. آخندزاده عبدالسلام جواد، سخنگوی این وزارتخانه، اعلام کرد که حجم تجارت دو کشور در سال ۲۰۲۵ به ۵۶۵ میلیون دالر رسیده که از این میزان، ۵۱۰ میلیون دالر واردات افغانستان از قزاقستان و تنها ۵۵ میلیون دالر صادرات افغانستان به این کشور بودهاست.
این آمار نشان میدهد که تراز تجاری به شدت به نفع قزاقستان است و افغانستان بیشتر واردکننده محسوب میشود.قطبالدین یعقوبی، آگاه اقتصادی، در این زمینه معتقد است که امکانات قزاقستان میتواند فرصت مناسبی برای افغانستان ایجاد کند، به ویژه در بخش زیرساختهای اقتصادی.
او تأکید دارد که همکاری با این کشور میتواند به توسعه اقتصادی افغانستان کمک کند.با این حال، کارشناسان افغانستانی نسبت به وابستگی بیش از حد به واردات هشدار میدهند. عبدالجبار صافی، رئیس انجمن صنعتکاران کابل، میگوید: «اگر فقط بر واردات تکیه کنیم و واردات از صادرات بیشتر باشد، از نظر اقتصادی برای افغانستان مفید نخواهد بود. باید راهحلهایی پیدا کنیم تا تولیدات افغانستانی بدون مشکل وارد بازارهای قزاقستان شوند و صادرات کشور تقویت شود.»
امیرخان متقی، وزیر امور خارجه امارت اسلامی افغانستان، نیز پیشتر در نشست گفتگوی مشورتی افغانستان و آسیای مرکزی در کابل اعلام کرد که در نزدیک به پنج سال گذشته، روابط افغانستان با کشورهای آسیای مرکزی به ویژه در بخشهای اقتصادی، تجاری و ترانزیتی پیشرفتهای قابل توجهی داشتهاست.
او افزود که اکنون زمینه برای گسترش بیشتر این همکاریها فراهم شده است.تلاش قزاقستان برای رسیدن به هدف ۳ میلیارد دلاری نه تنها از طریق افزایش صادرات غلات و محصولات کشاورزی، بلکه با تمرکز بر سرمایهگذاری در زیرساختها، لجستیک و ترانزیت دنبال میشود.
مقامهای قزاقستانی بر گسترش همکاری در زمینههای حمل و نقل و ایجاد مسیرهای جدید ترانزیتی تأکید دارند که میتواند افغانستان را به عنوان پل ارتباطی بین آسیای مرکزی و جنوب آسیا تقویت کند.
کارشناسان معتقدند دستیابی به این هدف نیازمند تنوعبخشی به محصولات صادراتی افغانستان، کاهش موانع گمرکی، بهبود زیرساختهای مرزی و افزایش سرمایهگذاری مشترک است. اگر دو طرف بتوانند تعادل مناسبی میان واردات و صادرات ایجاد کنند، این افزایش تجارت میتواند برای هر دو کشور سودمند باشد؛ قزاقستان بازار جدیدی برای محصولات خود پیدا میکند و افغانستان به منابع غذایی ارزانتر و فرصتهای سرمایهگذاری دسترسی خواهد یافت.
در مجموع، این ابتکار قزاقستان میتواند فصل جدیدی در روابط اقتصادی افغانستان با کشورهای آسیای مرکزی باز کند و به ثبات اقتصادی منطقه کمک نماید. موفقیت آن به اراده سیاسی، هماهنگی عملی و تمرکز بر منافع متقابل بستگی دارد.
