افشاگری اخیراً منتشرشده توسط محبوبه ابراهیمی، از شاعران سرشناس افغانستان، درباره تعرض جنسی توسط لطیف ناظمی در جریان یک رویداد فرهنگی در سویدن، موجی از واکنشها و بحران مسئولیتپذیری را در میان جامعه ادبی و فعالان مدنی به راه انداخته است.
شرح ماجرا: نقض حریم شخصی در جشنواره صلصال
کابل ۲۴: بر اساس بیانیه رسمی محبوبه ابراهیمی، این رویداد در تاریخ ۱۳ جون امسال و در جریان جشنواره «صلصال» در ساختمان ABF رخ دادهاست.
خانم ابراهیمی اعلام کرده که پس از شعرخوانی و در زمان گفتگوهای آزاد (مینگل)، لطیف ناظمی، از چهرههای شناختهشده ادبی، به او نزدیک شده و «به طور ناگهانی و غافلگیرانه» حریم جسمانی او را نقض کرده و او را بوسیده است؛ اقدامی که ابراهیمی آن را صراحتاً «تعرض جنسی» خواندهاست.
به گفته محبوبه ابراهیمی، شریف سعیدی، یکی دیگر از حاضران در محل، شاهد این صحنه بوده اما با اشاره به اینکه متهم «پیر است و نوشیده»، سعی در توجیه و تقلیل موضوع داشتهاست. ابراهیمی تأکید کردهاست که با وجود امکان سکوت، آگاهانه تصمیم گرفته این مسئله را عمومی کند تا در برابر این رفتار بایستد.
واکنشها و نقد ساختاری: موضعگیری تند مزدا مهرگان
در پی این افشاگری، مزدا مهرگان، فعال فرهنگی، با انتشار یادداشتی تند، عملکرد اتحادیه صلصال و رفتار جامعه فرهنگی در قبال این حادثه را به شدت زیر سوال برد.
مهرگان در یادداشت خود به چند نقطه کلیدی اشاره کردهاست:
۱.انتقاد از موضع بیطرفی اتحادیه صلصال: مهرگان بیانیه اتحادیه صلصال را فاقد احساس مسئولیت در قبال امنیت مهمانان و شرکتکنندگان دانست و تأکید کرد که ادعای بیطرفی در چنین شرایطی، در عمل به معنای ایستادن در کنار متهم است.
2. تحریم مدنی و قطع ارتباط: وی اعلام کرد که در اعتراض به این رویداد و برای احترام به رنج متضررین، اتحادیه صلصال را آنفالو کرده و در هیچیک از برنامههای آتی این نهاد شرکت نخواهد کرد. او از دیگران نیز خواست تا برای حفظ امنیت خود و حمایت از قربانیان، این مجموعه را تحریم کنند.
3. نقد سکوت متهم و حامیانش: مهرگان با اشاره به بایت گذشت بیش از ۲۴ ساعت و عدم پاسخگویی لطیف ناظمی، او را از لیست مخاطبان خود حذف کرد. وی همچنین کسانی را که از متهمان به تعرض حمایت میکنند، متهم کرد که تنها به دنبال «حفظ سرمایه اجتماعی» و سرپوش گذاشتن بر رسواییهای احتمالی خود هستند.
نهادهای برگزارکننده رویدادهای عمومی موظف به حفظ امنیت فیزیکی و روانی تمامی حاضران هستند و نمیتوانند مسئولیت رفتارهای رخداده در محیط تحت مدیریت خود را به شکوائیههای فردی تقلیل دهند.
رفتارهای فراتر از رضایت با دلایلی چون کهولت سن یا مستی، بر اساس اصول حقوقی و اخلاقی مدرن فاقد اعتبار است و مسئولیت فرد را در قبال نقض حریم دیگری سلب نمیکند.
افشاگری محبوبه ابراهیمی و موج حمایتهای پس از آن، نشاندهنده تغییر جهت جامعه فرهنگی به سمت شفافیت، سلب صلاحیت از حاشیه امن چهرههای مطرح و مطالبه امنیت واقعی برای زنان در فضاهای عمومی است.
محبوبه ابراهیمی از شاعران شناختهشده افغانستان است که از او تا حالا چند کتاب شعر منتشرشدهاست.
در طول چندین سال حضور محبوبه ابراهیمی در مجامع فرهنگی از او هیچ حاشیهای ثبت نشدهاست.
