رییس عمومی اداره حفاظت محیطزیست افغانستان در همایش ملی مدیریت پسماندها که در کابل برگزار شد، از چالشهای جدی شهرهای بزرگ کشور در زمینه مدیریت زباله خبر داد.
کابل ۲۴: مطیعالحق خالص با اشاره به افزایش سریع جمعیت، گفت که نفوس رو به رشد شهرها، مدیریت پسماندها را به یکی از بزرگترین معضلات زیستمحیطی تبدیل کرده است.خالص بر لزوم پیشگیری از مصرف پلاستیک در کشور تأکید کرد و افزود: «زبالههای پلاستیکی تا صدها سال در طبیعت باقی میمانند و خاک و محیط زیست را به شدت آلوده میکنند.
حل این مشکل تنها با همکاری مشترک مردم، بخش خصوصی، نهادهای دولتی و جامعه مدنی امکانپذیر است.»برگزارکنندگان این همایش هدف اصلی برنامه را ایجاد هماهنگی و همکاری میان مؤسسات، بخش خصوصی و ارکان حکومت برای بهبود وضعیت مدیریت پسماندها اعلام کردند.
آنها معتقدند که بدون یک رویکرد هماهنگ و فراگیر، مقابله با بحران زباله در شهرهای افغانستان نتیجهبخش نخواهد بود.شرکتکنندگان در نشست، کمبود شدید سطلهای زباله، نبود سیستم جداسازی پسماندها در مبدأ، نبود برنامههای بازیافت مؤثر و عدم وجود محلهای استندارد دفن بهداشتی زباله را از مهمترین چالشهای پیشرو برشمردند.
بسیاری از سخنرانان بر این نکته تأکید کردند که در حال حاضر بخش عمدهای از زبالههای شهری به صورت غیربهداشتی در حاشیه شهرها انباشته یا سوزانده میشوند که خود منبع مهمی برای آلودگی هوا، آب و خاک است.
عبدلهادی اچکزی، رییس مؤسسه برگزارکننده همایش، با ابراز نگرانی از وضعیت محیط زیستی کابل گفت: «ما در شهری زندگی میکنیم که از یک سو به شدت تحت تأثیر تغییرات اقلیمی قرار دارد و از سوی دیگر متأسفانه توجه کافی به مسائل زیستمحیطی آن نشدهاست.
این وضعیت نیازمند توجه جدی، فوری و همهجانبه مسئولان و شهروندان است.»رشد ناگهانی و یکباره شهرنشینی در افغانستان طی سالهای اخیر، سبب شده که زیرساختهای مدیریت پسماند در شهرهای بزرگ به ویژه کابل، هرات، مزارشریف و جلالآباد با مشکلات عمیق مواجه شوند. در بسیاری از مناطق، زبالهها به موقع جمعآوری نمیشوند و انباشت آنها منظرهای نامطلوب و خطرناک ایجاد کردهاست.
کارشناسان حاضر در همایش بر این باورند که حل بحران مدیریت پسماندها نیازمند دو اقدام اساسی است: نخست، توسعه زیرساختها شامل سطلهای استاندارد، ناوگان جمعآوری، مراکز بازیافت و محلهای بهداشتی دفن زباله؛ و دوم، فرهنگسازی گسترده و افزایش آگاهی عمومی شهروندان.
بدون تغییر در رفتار روزمره مردم و کاهش مصرف محصولات یکبار مصرف پلاستیکی، دستیابی به مدیریت پایدار پسماندها دشوار خواهد بود.
این همایش با حضور مسئولان دولتی، نمایندگان بخش خصوصی، فعالان محیط زیست و کارشناسان برگزار شد و انتظار میرود نقطه شروعی برای تدوین یک استراتژی ملی مدیریت پسماندها در افغانستان باشد.
