حجم تجارت دوجانبه میان افغانستان و ازبکستان در سال ۲۰۲۵ میلادی به ۱.۷ میلیارد دالر افزایش یافتهاست.
کابل ۲۴: خبرگزاریهای ازبکستانی به نقل از کمیته ملی آمار این کشور گزارش دادند که این رقم نسبت به سال ۲۰۲۴ (حدود ۱.۱ میلیارد دالر) افزایش قابل توجهی حدود ۵۴.۵ درصدی را نشان میدهد.
برخی منابع رسمی ازبکستان و رسانههای افغانستان، رقم دقیق را ۱.۶ میلیارد دالر اعلام کردهاند که با رشد ۴۵.۵ درصدی نسبت به ۱.۱ میلیارد دالر سال قبل و جهش ۸۴.۴ درصدی نسبت به ۸۶۷.۵ میلیون دالر سال ۲۰۲۳ همخوانی دارد.
با این حال، گزارشهای متعدد دیگر – از جمله افغانستان اینترنشنال و برخی پستهای رسمی – رقم ۱.۷ میلیارد دالر را تأیید میکنند که با حجم کل تجارت خارجی ازبکستان در سال ۲۰۲۵ (۸۱.۲ میلیارد دالر) و روابط تجاری با ۲۱۰ کشور سازگار است.
صادرات ازبکستان به افغانستان بخش عمده این تجارت را تشکیل میدهد و به ۱.۵ میلیارد دالر رسیده که حدود ۹۳.۸ درصد کل مبادلات را شامل میشود.
عمده اقلام صادراتی شامل مواد غذایی، فرآوردههای نفتی و انرژی، مصالح ساختمانی، کالاهای صنعتی و محصولات شیمیایی است. در مقابل، صادرات افغانستان به ازبکستان محدودتر بوده و عمدتاً میوهجات خشک، محصولات کشاورزی و برخی مواد معدنی را در بر میگیرد.
این جهش سریع نتیجه تلاشهای دوجانبه برای تقویت روابط اقتصادی است؛ بهویژه پس از تنشهای مرزی با پاکستان در اواخر ۲۰۲۵ که افغانستان را به سمت گسترش تجارت با شرکای آسیای مرکزی سوق داد. پروژههای مشترک مانند راهآهن، خطوط انتقال برق و تسهیلات گمرکی در گذرگاههای حیرتان و ترمذ نقش کلیدی در این رشد داشتهاند.
کارشناسان این روند را نشانه تغییر الگوی تجاری افغانستان به سمت شمال میدانند. ازبکستان اکنون یکی از مهمترین شرکای تجاری کابل به شمار میرود و دو طرف هدفگذاری کردهاند تا در سالهای آتی حجم تجارت را به بیش از ۲ میلیارد دالر برسانند.
این افزایش نه تنها به نفع اقتصاد هر دو کشور است، بلکه میتواند الگویی برای همکاریهای منطقهای در شرایط ژئوپلیتیکی پیچیده باشد.
با تداوم این مسیر، وابستگی افغانستان به مسیرهای سنتی کاهش یافته و ازبکستان جایگاه خود را به عنوان تأمینکننده کلیدی کالاهای ضروری برای بازار افغانستان تثبیت میکند.
