تنگهی هرمز، باز نشده بسته شد! تنها سه روز پس از باز شدن اسمی این آبراهه به روی تردد شناورها، فرماندهی نظامی ایران دقایقی پیش اعلام کرد که دوباره آن را میبندد.
کابل ۲۴: ادامهی حملات ارتش اسرائیل در لبنان دلیل اصلی این تصمیم ذکر شدهاست.این خبر همزمان با اخباری مبنی بر سفر نمایندگان دیپلماتیک ایران و امریکا به ژنو برای پیگیری گفتگوها آمد.
اعلام بستن مجدد تنگه همراه با آمادگی برای انجام دیدار فردا در ژنو بیانگر تعهد ایران به ادامهی مسیر دیپلماتیک همراه با حفظ اهرمهای بازدارندهاست.
تسلط بر تنگهی هرمز عمدهترین کارت بازی ایران است که در مقطع کنونی از طریق آن میخواهد آمریکا را به کنترل رفتار اسرائیل وادار نماید.آیا امریکا میتواند در مقطع کنونی تلآویو را به خروج از لبنان و توقف حملاتش مجبور کند؟
روشن است که کاخ سفید از اهرمهای متعدد سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک برای اعمال فشار بر متحد سرکش خود برخوردار است.اما مسئله صرفاً کاربرد آنها نیست.
جبههی داخلی اسرائیل بر خلاف افکار عمومی در ایران و ایالات متحده که به صورت کلی از پایان جنگ پشتیبانی میکنند، از نتیجهی بهدستآمده راضی نیست و جنگ به قصد رفع کامل تهدیدات را بر صلح نصفونیمهی کنونی ترجیح میدهد.
این باعث میشود که در آستانهی انتخابات کار برای نتانیاهو و رقبایش در اپوزیسیون دشوار شود. مسئلهی حیثیتی و در واقع ملی در سیاست داخلی اسرائیل، حفظ آزادی عمل در برابر ایران و حزبالله است و هیچ جریانی بدون پرداخت هزینههای آن نمیتواند در این مهم، نرمش بیش از حد نشان دهد.
ارادهی دولت ترامپ هم برای اعمال فشار بر اسرائیل نامحدود نیست. ترامپ از سوی هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه بابت نرمش نامتعارف در برابر ایران تحت فشار است و گسست کامل سیاسی از اسرائیل در پروندهی ایران، بر وخامت جایگاه سیاسی آن میافزاید.ضلع سوم این معادلهی پیچیده ایران است.
استفاده از کارت هرمز نامحدود نیست. بازگشت کامل آن به وضعیت عادی امکان مسدود کردن دوبارهی آن را دشوار میسازد.مخصوصاً اگر نقض مفاد توافق از سوی اسرائیل باشد نه آمریکا که علیالظاهر ربطی منطقی میان واکنش به حملات آن و تردد در خلیج فارس وجود ندارد.
ساعات و روزهای آینده از حیث پیشبینی آیندهی این توافق تعیینکننده است.مسئلهی اصلی همراه شدن اسرائیل با توافق است. موضوعی که به نظر نمیرسد چندان سهلالوصول باشد.
نه موشکهای ایران میتوانند اسرائیل را از حمله به لبنان بازدارند و نه نهیب و تشر ترامپ فصلالخطاب است. با این وصف بار اصلی بر دوش تنگهی هرمز میافتد. استفاده از این کارت هم نه خالی از هزینه است و نه رها از قید و بندهای مربوط به زمان.
صلاحالدین خدیو
