روز چهارشنبه، کاخ سفید اعلام کرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، فرمانی اجرایی را امضا کرده است که بر اساس آن، عضویت آمریکا در ۳۵ سازمان بینالمللی غیر وابسته به سازمان ملل متحد و ۳۱ نهاد وابسته به این سازمان جهانی لغو میشود.
کابل ۲۴: این اقدام، که مجموعاً ۶۶ نهاد را شامل میشود، یکی از گستردهترین عقبنشینیهای آمریکا از تعهدات بینالمللی در سالهای اخیر به شمار میرود و بخشی از سیاست “اول آمریکا” ترامپ است که در دوره اول ریاستجمهوریاش نیز پیگیری میشد.
کاخ سفید در بیانیهای رسمی تأکید کرد که این سازمانها “در تضاد با منافع ملی آمریکا” عمل میکنند و ادامه عضویت در آنها، منابع مالی و انسانی ایالات متحده را هدر میدهد.
با این حال، نام دقیق این نهادها هنوز به طور رسمی منتشر نشده است، که این امر انتقادهایی را در میان کارشناسان و رسانهها برانگیخته. برخی منابع خبری، مانند الجزیره و بلومبرگ، گزارش دادهاند که این لیست شامل سازمانهایی کلیدی مانند مجمع بیندولتی تغییرات آب و هوایی (IPCC) و چارچوب کنوانسیون سازمان ملل در مورد تغییرات آب و هوایی (UNFCCC) میشود، که این خروج میتواند تأثیرات جدی بر تلاشهای جهانی برای مقابله با بحران آب و هوا داشته باشد.
این فرمان اجرایی، که بلافاصله پس از امضا به اجرا درمیآید، به تمام وزارتخانهها و آژانسهای فدرال دستور میدهد تا مشارکت و تأمین مالی این سازمانها را متوقف کنند.
ترامپ در دوره اول ریاستجمهوریاش نیز اقداماتی مشابه انجام داد، مانند خروج از توافق آب و هوایی پاریس، سازمان جهانی بهداشت (WHO) و شورای حقوق بشر سازمان ملل. این بار، دامنه خروج گستردهتر است و شامل نهادهایی در زمینههای تجارت، حقوق بشر، آموزش و محیط زیست میشود. برای مثال، گزارشهایی از خروج از دانشگاه سازمان ملل (United Nations University) و برخی معاهدات تجاری جهانی حکایت دارد.
واکنشهای بینالمللی به این تصمیم سریع و عمدتاً منفی بوده است. سازمان ملل متحد ابراز نگرانی کرده و دبیرکل آن، آنتونیو گوترش، در بیانیهای گفت که این اقدام میتواند “همکاری جهانی را تضعیف کند و به چالشهای مشترک مانند تغییرات آب و هوایی و امنیت غذایی آسیب بزند.”
در داخل امریکا نیز، دموکراتها این تصمیم را “انزواگرایانه” توصیف کردهاند. نانسی پلوسی، رئیس سابق مجلس نمایندگان، در توییتی نوشت: “این خروج نه تنها منافع آمریکا را تأمین نمیکند، بلکه ما را از جهان جدا میسازد و رقبایی مانند چین را تقویت میکند.”
از سوی دیگر، حامیان ترامپ این اقدام را ستودهاند و آن را گامی برای صرفهجویی در بودجه فدرال میدانند. فاکس نیوز گزارش داد که این خروج میتواند میلیاردها دلار از بودجه سالانه آمریکا را آزاد کند، که میتواند به اولویتهای داخلی مانند امنیت مرزها و اقتصاد اختصاص یابد.
با توجه به اینکه سازمان ملل در حال حاضر با مشکلات مالی روبرو است، خروج امریکا – که بزرگترین تأمینکننده مالی آن است – میتواند این نهاد را در بحران عمیقتری فرو ببرد.
این تصمیم در حالی گرفته میشود که ترامپ پس از پیروزی در انتخابات ۲۰۲۴، وعده داده بود سیاست خارجی آمریکا را بر پایه منافع ملی بازسازی کند. تحلیلگران پیشبینی میکنند که این اقدام ممکن است به تنشهای دیپلماتیک منجر شود، به ویژه با متحدان اروپایی که بر همکاری چندجانبه تأکید دارند. در نهایت، این فرمان نشاندهنده چرخشی اساسی در رویکرد آمریکا به جهان است و میتواند پیامدهای بلندمدتی برای نظم جهانی داشته باشد.
