دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده امریکا، روز سهشنبه تأیید کرد که واشنگتن در حال مذاکره با جمهوری اسلامی ایران است و اظهار داشت که طرف ایرانی تمایل دارد گامی در جهت توافق بردارد.
کابل ۲۴: ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «[ایران] در حال مذاکره است و میخواهد کاری انجام دهد و ما میبینیم که آیا میتوان به نتیجه رسید یا نه.»
این اظهارات در حالی بیان شد که روابط امریکا و ایران در ماههای اخیر با تنشهای نظامی قابل توجهی همراه بوده است. پس از حملات هوایی امریکا به تأسیسات هستهای ایران در تابستان گذشته و استقرار گسترده ناوهای هواپیمابر و نیروهای نظامی امریکایی در منطقه، هر دو طرف نشانههایی از تمایل به کاهش تنش از طریق دیپلماسی نشان دادهاند.
ترامپ تأکید کرد که مذاکرات هماکنون در جریان است و وضعیت را «در حال تغییر و امیدوارکننده» توصیف کرد. او با اشاره به عملیات نظامی پیشین مانند «چکش نیمهشب»، گفت که ایران نمیخواهد دوباره با چنین اقداماتی مواجه شود و همین موضوع انگیزهای برای مذاکره ایجاد کردهاست.
رئیسجمهور امریکا افزود که گفتوگوها از چندین کانال و در بیش از یک مکان در حال انجام است و جلسات متعددی برگزار شده یا در حال برگزاری است.در سوی مقابل، مقامات ایرانی از جمله رئیسجمهور مسعود پزشکیان و وزیر امور خارجه عباس عراقچی با احتیاط اما مثبت به احتمال مذاکره واکنش نشان دادهاند.
پزشکیان به وزارت خارجه دستور داده است تا مذاکرات «عادلانه و برابر» و بدون تهدید یا خواستههای غیرمنطقی را دنبال کند. گزارشها حاکی از آن است که گفتوگوهای مقدماتی ممکن است به زودی به یک نشست مهم در استانبول یا عمان منجر شود؛ جایی که احتمالاً استیو ویتکف، نماینده ویژه آمریکا، و دیگر طرفهای منطقهای حضور خواهند داشت.
موضوع اصلی مذاکرات، برنامه هستهای ایران است. امریکا خواستار محدودیتهای شدید یا حتی برچیدن کامل ظرفیتهای هستهای برای جلوگیری از دستیابی به سلاح هستهای است و همچنین مسائل موشکی و فعالیتهای نیروهای نیابتی را مطرح میکند.
ایران اما تأکید دارد که هرگونه مذاکره باید بر پایه احترام متقابل باشد و خطوط سرخ آن شامل توان موشکی و شبکههای منطقهای است که جزء امنیت ملی به شمار میرود.ترامپ رویکرد «دوگانه» را در پیش گرفته و گفته است که در صورت موفقیت مذاکرات «عالی خواهد بود»، اما در غیر این صورت ممکن است «اتفاقات بدی» رخ دهد یا فشارها افزایش یابد.
این استراتژی نشاندهنده ترکیب افزایش حضور نظامی با باز گذاشتن درهای دیپلماسی برای وادار کردن تهران به دادن امتیاز است.
با نزدیک شدن به مراحل حساستر مذاکرات، روزهای آینده تعیینکننده خواهد بود که آیا دیپلماسی میتواند از تشدید تنش جلوگیری کند یا منطقه بار دیگر به سمت درگیری پیش خواهد رفت. کشورهای منطقه و ناظران بینالمللی با دقت تحولات را دنبال میکنند و امیدوارند توافقی پایدار به ثبات خاورمیانه کمک کند.
