جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری ایالات متحده، در تازهترین اظهارات خود در جریان سفر به آلاسکا، ابعاد جدیدی از گفتوگوهای دیپلماتیک و مواضع واشنگتن در قبال تهران را تشریح کرد.
خبرگزاری کابل ۲۴: ونس در گفتوگو با خبرگزاری رویترز تأیید کرد که آمریکا در حال گفتوگو با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران است، اما تأکید کرد که در ساختار پیچیده تصمیمگیری ایران، حد و مرز اختیارات واقعی این مقامات سیاسی همچنان مبهم به نظر میرسد.
معاون رئیسجمهوری امریکا با اشاره به هدف اصلی واشنگتن یادآور شد که بازداشتن ایران از دستیابی به سلاح هستهای، محور مرکزی تمامی اقدامات نظامی و دیپلماتیک امریکا را تشریح میکند.
ونس با اشاره به حملات ژوئن ۲۰۲۵ به تأسیسات هستهای ایران مدعی شد که بخشهای عمدهای از ظرفیتهای غنیسازی نابود شدهاند و واشنگتن اجازه بازسازی آنها را نخواهد داد. وی تأکید کرد که رویدادهای جانبی، از جمله تنشها در خطوط کشتیرانی بینالمللی و پاسخهای تلافیجویانه، در سایه این هدفِ بنیادین ارزیابی میشوند.
وی شرط اصلی برای هرگونه گشایش دیپلماتیک و پایان دادن به مواجهه جاری را «کاهش ملموس و معنادار ظرفیت غنیسازی» عنوان کرد. ونس خاطرنشان ساخت که تولید اورانیوم با غنای ۶۰ درصد هیچ توجیه غیرنظامی ندارد و اگر تهران به دنبال اثبات غیرنظامی بودن برنامه هستهای خود است، باید انباشت و تولید سوخت با غنای بالا را کاملاً متوقف کند. او همچنین به ناپایداری توافقات قبلی، از جمله آسیب دیدن تفاهمنامه ژوئن ۲۰۲۶ در پی رویدادهای تنگه هرمز اشاره کرد و افزود که ناهمگونی در تصمیمگیریهای کلان ایران، دستیابی به یک توافق پایدار را با چالش روبهرو کرده است.
اظهارات جیدی ونس نشاندهنده یک استراتژی دوگانه از سوی کاخ سفید است. از یکسو، واشنگتن با باز نگه داشتن کانالهای دیپلماتیک با چهرههای اعتدالی و اجرایی دولت ایران (پزشکیان و عراقچی)، میکوشد هزینه سیاسی ادامهی جنگ را برای خود کاهش دهد و راهکاری کمهزینهتر بیابد. از سوی دیگر، مطرح کردن تردید درباره اختیارات واقعی دولت در تهران، ابزاری تحلیلی و تبلیغاتی برای فشار بر ساختار قدرت و ایجاد شکاف میان تصمیمگیریهای سیاسی و نهادهای حاکمیتی است.
تأکید صریح بر توقف غنیسازی ۶۰ درصدی به عنوان شرط اولیه، نشان میدهد که آمریکا به دنبال تحمیل یک رژیم نظارتی شدیدتر و عقبراندن دستاوردهای فنی ایران پیش از ورود به هرگونه مذاکره جامع برای پایان دادن به درگیریها است.

