دیپلماسی زیر سایه بمب‌افکن‌ها؛ آیا ادعاهای اسرائیل ماشین جنگی امریکا را روشن می‌کند؟

حمید شهاب
3 دقیقه حداقل زمان خواندن

گزارش‌های اخیر منتشره در نیویارک‌تایمز پرده از ابعاد تازه‌ای از تنش‌های فزاینده میان محور واشنگتن-تل‌آویو و تهران برمی‌دارد. بر اساس این گزارش‌ها، اسرائیل بسته‌ای اطلاعاتی را به ایالات متحده ارائه داده که مدعی بررسی کاربرد تسلیحات شیمیایی از سوی ایران است.

کابل ۲۴: با این حال، ارزیابی‌های درون‌ساختاری نهادهای اطلاعاتی امریکا و واکنش‌های کشورهای حوزه خلیج فارس حاکی از آن است که این سناریو بیش از آنکه یک تهدید قریب‌الوقوع امنیتی باشد، ابزاری در راستای مهندسی سیاسی و فشار استراتژیک است.

بسیاری از تحلیلگران و مقامات سیاسی بر این باورند که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در پی شکست در تشکیل دولت ائتلافی و تقلا برای بقای سیاسی، از کارت «وضعیت اضطراری امنیتی» استفاده می‌کند. هدف از برجسته‌سازی تهدیدات شیمیایی تهران آن هم با سرعتی بیشتر از پرونده هسته‌ای تلاش برای متقاعد کردن دولت دونالد ترامپ جهت ورود به یک درگیری نظامی گسترده و ازسرگیری عملیات رزمی است. این رویکرد حتی در درون خودِ ارتش اسرائیل نیز با تناقض مواجه است؛ چرا که فرماندهی جبهه داخلی اسرائیل رزمایش‌های جاری خود هیچ دستورالعمل یا آمادگی ویژه‌ای برای مقابله با تهدیدات شیمیایی به غیرنظامیان ابلاغ نکرده که این امر خود گواهی بر بلوف بودن این ادعاهاست.

در سوی دیگر میدان، ارتش ایالات متحده هم‌زمان با تحرکات دیپلماتیک و تلاش میانجی‌گران برای بازگشایی تنگه هرمز و مهار بحران، آرایش نظامی سنگینی در منطقه به خود گرفته‌است. استقرار ناوهای جنگی، بمب‌افکن‌ها و جنگنده‌ها، ماشین جنگی واشنگتن را در آستانه آمادگی برای ضرباتی کوتاه اما سهمگین قرار داده‌است.

با وجود این، بن‌بست دیپلماتیک همچنان پابرجاخت؛ کما اینکه موضع‌گیری اخیر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، مبنی بر ضرورت پاسخگویی کامل واشنگتن به هفت شرط ایران برای باز شدن تنگه هرمز، نشان می‌دهد که تهران تن به عقب‌نشینی در برابر فشارهای ترکیبی نخواهد داد.

در مجموع، فضا آبستن حوادثی پیش‌بینی‌ناپذیر است. در حالی که دیپلماسی در پشت پرده برای جلوگیری از برخورد نظامی نفس می‌کشد، بازیگران تندرو نظیر دولت نتانیاهو می‌کوشند با پمپاژ اطلاعات مخدوش و بزرگ‌نمایی خطرات، ترامپ را در دوراهی یک جنگ پرهزینه یا تسلیم در برابر اراده منطقه‌ای ایران قرار دهند؛ امتحانی بزرگ که عواقب آن کل خاورمیانه را تحت‌الشعاع قرار خواهد داد.

بااین حال، برای برخی مقام‌های آمریکایی، بحث تهدید سلاح‌های شیمیایی ایران یادآور اطلاعات نادرست امریکا در سال ۲۰۰۲ درباره سلاح‌های کشتارجمعی عراق است. عراق تا آن زمان برنامه‌های هسته‌ای، شیمیایی و بیولوژیک خود را تا حد زیادی کنار گذاشته یا متوقف کرده بود، اما سازمان‌های اطلاعاتی امریکا به دولت جورج دبلیو بوش، رئیس‌جمهوری وقت آمریکا، گفتند ارزیابی آن‌ها مبنی بر برخورداری عراق از چنین سلاح‌هایی، قطعی و تردیدناپذیر است.

هرچند ایران نسبت به اسرائیل و امریکا از تسلیحات مدرن روز برخوردار نیست ولی تهران عملا کشورهای منطقه را در صورت حمله مجدد دخیل خواهد کرد، اتفاقی که بدون شک دامنه جنگ را بصورت فزاینده‌ای گسترش خواهد داد.

این مقاله را به اشتراک بگذارید
دنبال کردن:
حمید شهاب خبرنگار، عکاس، نویسنده و موسس کابل۲۴ است او همچنین به‌عنوان خبرنگار ارشد، مدیر مسئول و نویسنده در برخی از رسانه‌ها کار کرده‌است. از آقای شهاب در ۱۱ سال فعالیت رسانه‌ای، صدها گزارش، مقاله، تحلیل و گفتگو در حوزه‌های گوناگون، منتشر شده‌است