آیا امپراتوری دالر در آستانه فروپاشی است؟

ممکن است ایالات متحده قدرتمندترین ارتش جهان را داشته باشد اما دالر بزرگترین سلاح آن کشور است. اکنون پس از نزدیک به ۸۰ سال تسلط دالر، ایالات متحده ممکن است در خطر از دست دادن وضعیت و موقعیت برتر ارز ذخیره جهانی خود باشد.

به گزارش کابل۲۴، به نقل از سی ان ان، حدود ۶۰ درصد از ۱۲.۸ تریلیون دالر ذخایر ارزی جهانی در حال حاضر به دالر نگهداری می‌شود که به ایالات متحده امتیازی چشمگیر نسبت به سایر کشورها می‌بخشد و این امتیاز سودمند است: از آنجایی که بدهی دولت ایالات متحده با پشتوانه دالر است نرخ بهره آن کشور پایین‌تر است.

ایالات متحده می‌تواند از کشورهای دیگر به واحد پول خود وام دریافت کند. بنابراین، اگر دالر امریکا ارزش خود را از دست بدهد بدهی نیز وضعیت مشابهی پیدا می‌کند. کسب و کارهای آمریکایی می‌توانند بدون نیاز به پرداخت هزینه تبدیل معاملات بین‌المللی را به دالر انجام دهند.

شاید مهم‌تر از همه این باشد که در شرایط شدید و ملتهب، ایالات متحده می‌تواند دسترسی بانک‌های مرکزی در سراسر جهان به دالر را قطع کند و اقتصاد آن کشورها را منزوی و خشک کند. «راگورام راجان» رئیس سابق بانک مرکزی هند از این قدرت امریکا به عنوان «سلاح اقتصادی کشتار جمعی» تعبیر کرده است.

ایالات متحده این سلاح را در ماه فبروری پس از حمله روسیه به اوکراین مورد استفاده قرار داد و ۶۳۰ میلیارد دالر ذخایر ارزی را مسدود و ارزش روبل را عمیقا تضعیف کرد. این موضوع به امریکا این توانایی را داد که روسیه را بدون درگیر کردن نیروهای آمریکایی در جنگ مجازات کند.

با این وجود، قدرت زیاد مسئولیت بزرگی نیز به همراه دارد: زمانی که از سلاح کشتار جمعی حتی اقتصادی استفاده می‌کنید مردم دچار وحشت می‌شوند. سایر کشورها برای محافظت از خود و جلوگیری از دچار شدن به سرنوشت مشابه روسیه، سرمایه‌گذاری های‌شان را از دالر آمریکا به ارزهای دیگر تبدیل کرده و تنوع می‌بخشند. اینجاست که وضعیت ارز ذخیره امریکا یعنی دالر ممکن است با مشکل مواجه شود.

«مایکل هارتنت» استراتژیست بانک آمریکا می‌گوید که تسلیحاتی کردن دلار می‌تواند منجر به تحقیر دالر شود. او اشاره می‌کند که «بالکانیزه شدن سیستم‌های مالی جهانی» نقش دالر امریکا به عنوان ارز ذخیره را از بین می‌برد.

یک مقاله تحقیقاتی جدید توسط صندوق بین المللی پول نشان داد که سهم دالر از ذخایر بین‌المللی در دو دهه گذشته کاهش یافته است. تقریبا همزمان با آغاز جنگ ایالات متحده با تروریسم و تحریم‌های ضد تروریسم، یک چهارم ذخایر از دالر به یوان چین تغییر کرده و سه چهارم دیگر به ارزهای کشورهای کوچک‌تر منتقل شده اند.

روسیه و چین نیز امیدوارند که تکامل نظام بین المللی را هدایت کنند. «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور روسیه روز پنجشنبه تهدید کرد که صادرات گاز را به کشورهایی که در بانک‌های روسی حساب باز نمی‌کنند و به روبل پرداخت نمی‌کنند پایان خواهد داد. اتحادیه اروپا حدود ۴۰ درصد گاز و ۳۰ درصد نفت خود را بدون وجود جایگزین آسان و در دسترس از روسیه تامین می‌کند. در همین حال، عربستان سعودی در حال مذاکره با پکن برای پذیرش یوان به جای دالر برای فروش نفت به چین است.

آیا پادشاهی دلار در آستانه سقوط است؟
اگر دو سال گذشته چیزی به ما آموخته باشد آن این است که هیچ چیزی غیرممکن نیست. با این وجود، احتمالا از دست دادن این امتیاز چشمگیر یعنی برتری دلار توسط ایالات متحده بسیار بعید است.

موضوع مهم آن که جایگزین‌ها عالی نیستند. چین سال‌ها است که یوان را تحت فشار قرار داده و تنها حدود ۳ درصد از معاملات جهانی با آن ارز انجام می‌شود در حالی که در مقایسه با آن ۴۰ درصد معاملات با دلار صورت می‌گیرند. ایالات متحده هم چنان برای سایر نقاط جهان نسبتا جذاب است.

بازار سهام ایالات متحده بزرگترین و نقدشونده‌ترین بازار سهام در جهان است و سرمایه‌های خارجی به این کشور سرازیر می‌شوند. بر اساس گزارش کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل، جریان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی جهانی در سال ۲۰۲۱ با رشد ۷۷ درصدی به حدود ۱.۶۵ تریلیون دالر رسید اما سرمایه‌گذاری در ایالات متحده با ۱۱۴ درصد افزایش به ۳۲۳ میلیارد دالر رسید

مدیر خبرگزاری
کابل ۲۴ یک خبرگزاری مستقل است، راوی رویدادهای تازه افغانستان و جهان در ۲۴ ساعت شبانه‌روز. کابل ۲۴ در بخش‌ بازتاب‌ خبرهای تازه، تهیه‌ گزارش‌، ارائه تحلیل‌های کارشناسانه و حمایت از حقوق انسانی همه مردم افغانستان به ویژه زنان و اقلیت‌ها، و تقویت‌ و ترویج آزادی‌های اساسی و انسانی فعال خواهد بود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *