پژوهشگران پیشنهاد میکنند به جای انتظار برای بازگشت و عود سرطان، درمانها را پیش از ایجاد مقاومت در سلولهای سرطانی تغییر دهند.
کابل ۲۴: مدلهای ریاضی نشان میدهد این راهبرد میتواند توانایی تومورها برای سازگاری و تکامل را به طور قابل توجهی کاهش دهد و اثربخشی درمان را افزایش دهد.در رویکرد درمانی رایج امروزی، پزشکان معمولاً تا زمانی که داروی اول کاملاً کارایی خود را از دست بدهد و علائم بازگشت سرطان ظاهر شود، صبر میکنند و سپس به سراغ داروی بعدی میروند.
این روش هرچند منطقی به نظر میرسد، اما مشکلی اساسی دارد: در این فاصله، سلولهای سرطانی فرصت کافی پیدا میکنند تا جهشهای مقاومکننده ایجاد کنند، قویتر شوند و در برابر داروهای بعدی نیز مقاوم گردند.
دانشمندان حالا روش هوشمندانهتری پیشنهاد کردهاند. طبق این استراتژی، به محض اینکه تومور تحت تأثیر درمان اولیه کوچک شد و هنوز ضعیف است، سریعاً داروی بعدی یا درمان جایگزین اعمال شود.
این رویکرد شبیه به این است که به حریف در میدان نبرد فرصت نفس کشیدن و بازسازی قوا ندهیم. مدلهای ریاضی توسعهیافته نشان میدهد که «ضربه زدن در زمان ضعف» شانس شکست کامل سرطان را به طور چشمگیری افزایش میدهد. حتی در تومورهای بزرگتر، استفاده پیدرپی از چند دارو با زمانبندی دقیق ممکن است بتواند تومور را برای همیشه از بین ببرد.
دکتر رابرت نوبل، استاد ارشد گروه ریاضی دانشگاه سیتی سنت جورج لندن و سرپرست این مطالعه، در این باره توضیح میدهد: «اگرچه تومورها اغلب در ابتدا تحت درمان کوچک میشوند، اما در بسیاری از موارد دوباره رشد میکنند. این عودها معمولاً ناشی از تعداد کمی سلول سرطانی هستند که جهشهایی کسب کردهاند و در برابر درمان مقاوم شدهاند.»
جهشها تغییراتی تصادفی در دستورالعملهای ژنتیکی سلولها هستند که هنگام تقسیم سلولی رخ میدهند. اگر جهشی به سلولی کمک کند تا از داروی فعلی جان سالم به در ببرد، آن سلول و نسلهای بعدیاش میتوانند تومور را بازسازی کنند.
در روش استاندارد، انتظار برای عود قابل مشاهده، زمان بیشتری به این سلولهای بازمانده میدهد تا جهشهای بیشتری کسب کنند و حتی نسبت به درمان دوم نیز مقاوم شوند.
یافتههای این پژوهش تازه تأکید میکند که زمانبندی هوشمندانهتر درمان میتواند تکامل سرطان را به سلاحی علیه خود تومور تبدیل کند و یکی از کلیدهای مهم برای مؤثرتر کردن درمانهای سرطان باشد. این رویکرد میتواند امید تازهای برای بیماران ایجاد کند و مسیر درمان را از واکنشی به پیشگیرانه تغییر دهد.
