در پی تشدید تنشهای جدی میان ایالات متحده و ایران بر سر تنگه هرمز، چین به طور رسمی به واشنگتن هشدار داد که از مداخله در روابط دوجانبه پکن با تهران خودداری کند و به تعهدات تجاری و انرژی این کشور احترام بگذارد.
کابل ۲۴: به گزارش رسانههای بینالمللی و ایرانی، دریادار دونگ جون، وزیر دفاع چین، در اظهاراتی صریح تأکید کرد که کشتیهای چینی بدون وقفه به رفتوآمد خود در این آبراه حیاتی ادامه خواهند داد.
او گفت: «ما توافقهای تجاری و انرژی محکمی با ایران داریم و به طور کامل به آنها پایبند هستیم. انتظار داریم دیگران در امور داخلی و روابط دوجانبه ما دخالت نکنند.»این موضعگیری قوی چین، بلافاصله پس از اعلام دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا مبنی بر اجرای محاصره دریایی کامل در تنگه هرمز مطرح شد. ترامپ پس از شکست مذاکرات صلح با ایران در پاکستان، دستور داد نیروی دریایی ایالات متحده هرگونه کشتی وارد یا خارجشونده از بنادر ایران یا مرتبط با پرداخت عوارض به تهران را متوقف و توقیف کند.
این اقدام که از ساعات اولیه روز دوشنبه اجرایی شده، با هدف فشار حداکثری اقتصادی بر ایران برای پذیرش شرایط جدید واشنگتن انجام گرفتهاست.
تنگه هرمز به عنوان یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان، روزانه حدود ۲۰ درصد از نفت خام جهانی را منتقل میکند. هرگونه اختلال در آن میتواند قیمت نفت را به شدت افزایش دهد و بازارهای جهانی را با شوک مواجه کند.
کارشناسان اقتصادی هشدار دادهاند که محاصره کامل این تنگه نه تنها اقتصاد ایران را هدف قرار میدهد، بلکه کشورهای وابسته به واردات انرژی از خلیج فارس مانند چین، ژاپن، هند و کوریای جنوبی را نیز تحت تأثیر شدید قرار خواهد داد.
چین به عنوان بزرگترین خریدار نفت ایران و شریک تجاری کلیدی تهران، منافع مستقیمی در ثبات منطقه دارد. پکن پیش از این نیز از طریق وزارت خارجه خواستار خویشتنداری همه طرفها و حفظ آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز شدهبود.
سخنگوی وزارت خارجه چین تأکید کرده که هرگونه اقدام یکجانبه که جریان انرژی را مختل کند، خلاف منافع مشترک جامعه بینالمللی است و میتواند به رویارویی گستردهتر منجر شود.
وزیر دفاع چین با اشاره به توافقهای بلندمدت پکن-تهران، به طور غیرمستقیم هشدار داد که هر تلاشی برای توقیف یا ممانعت از کشتیهای چینی در آبهای بینالمللی، میتواند عواقب جدی داشته باشد و حتی خطر درگیری مستقیم میان نیروهای دریایی دو کشور را افزایش دهد.
کارشناسان معتقدند این اظهارات نشاندهنده آن است که چین حاضر نیست منافع حیاتی خود در تأمین انرژی را فدای فشارهای امریکا کند.این تنشها در حالی بالا گرفته که بازارهای جهانی انرژی از قبل نگران بودهاند.
قیمت نفت در ساعات اولیه اجرای محاصره شاهد جهش قابل توجهی بود و سهام شرکتهای حملونقل دریایی و پالایشگاهها نوسانات شدیدی را تجربه کردند.
بسیاری از تحلیلگران معتقدند اگر چین و دیگر قدرتهای آسیایی به طور فعال از حق کشتیرانی خود دفاع کنند، اجرای کامل محاصره آمریکا با چالشهای عملی جدی روبرو خواهد شد.در همین حال، ایران نیز هشدار داده که هرگونه اقدام خصمانه در تنگه هرمز را با پاسخ متناسب و قاطع مواجه خواهد کرد.
مقامات ایرانی محاصره را «نقض فاحش حقوق بینالملل» و «اقدام تجاوزکارانه» خواندهاند و مسئولیت هرگونه عواقب را متوجه ایالات متحده دانستهاند.
در مجموع، موضعگیری قاطع چین نه تنها از منافع اقتصادی خود دفاع میکند، بلکه سیگنال روشنی به واشنگتن میفرستد که دوران یکجانبهگرایی مطلق به پایان رسیده و قدرتهای نوظهور مانند چین در معادلات جهانی انرژی و امنیت دریایی نقش تعیینکنندهای ایفا خواهند کرد.
ادامه این تنشها میتواند ابعاد جدیدی به درگیریهای منطقهای ببخشد و ثبات جهانی را بیش از پیش تهدید کند.
