در بسیاری از جوامع امروزی، بیش از نیمی از کالری دریافتی روزانه کودکان از غذاهای فوقفرآوری (Ultra-processed foods) تامین میشود. این دسته از خوراکیها شامل غلات صبحانه شیرین، تنقلات بستهبندیشده، فستفودها و گوشتهای فرآوریشده (مانند سوسیس و کالباس) هستند.
کابل ۲۴: ما قبلا در «آپدیت ام دی» بارها در مورد عوارض مصرف این خوراکیها صحبت کردهایم و حتی یک ویدیو هم در این رابطه ساختهایم.
حالا، یک مطالعه جدید هشدار میدهد که مصرف این غذاها میتواند با تغییرات قابلاندازهگیری در ساختار مغز کودکان تا سن ۶ سالگی مرتبط باشد.
بررسی روند رشد مغز از شیرخوارگی تا خردسالی
پژوهشگران در یک مطالعهی طولانیمدت، رژیم غذایی ۱۴۴ زوج مادر و کودک را از دوران شیرخوارگی تا ۶ سالگی (پایان خردسالی) پیگیری کردند. در این مسیر، برای بررسی دقیق ساختار مغز این کودکان از اسکن امآرآی (MRI) استفاده شد.
هدف این بود که مشخص شود آیا مصرف مداوم تنقلات صنعتی و غذاهای آماده، تاثیری بر آناتومی مغز در حال رشد دارد یا خیر.
نتایج تکاندهنده اسکنهای مغزی
یافتههای این پژوهش، نکات بالینی بسیار مهمی را روشن میکند:
– به ازای هر ۱۰ درصد افزایش در مصرف غذاهای فوقفرآوری، حجم مغز در نواحی مرتبط با پاداش، احساسات و انگیزه حدود ۲ درصد کاهش مییابد.
– در این بازه سنی، هنوز هیچ ارتباط مستقیمی میان مصرف این غذاها و افت عملکرد شناختی (مانند حافظه، تفکر یا یادگیری) مشاهده نشدهاست.
– با این حال، تغییرات ساختاری مغز معمولاً مدتها پیش از بروز تغییرات رفتاری یا اُفت حافظه خود را نشان میدهند.
تغذیه؛ معمار خاموش مغز
نویسنده ارشد این مطالعه معتقد است که آنچه کودکان در سالهای اولیه زندگی میخورند، میتواند مسیر رشد مغز آنها را به روشهایی تغییر دهد که علم پزشکی هنوز در ابتدای درک آنهاست.
پژوهشگران تاکید میکنند که حتی بدون مشاهدهی تفاوتهای فوری در عملکرد شناختی کودک، همین تغییرات ساختاری قابلاندازهگیری در مغز، یک زنگ خطر جدی محسوب میشود.
البته برای درک این موضوع که این تفاوتهای ساختاری چه پیامدهایی برای سلامت روان و عملکرد مغزی در بزرگسالی دارند، به مطالعات گستردهتری نیاز است.
علیاصغر هنرمند
