کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) اعلام کرده است که در بازه زمانی ۱۱ مارچ تا ۱۱ اپریل ۲۰۲۶، بیش از ۸۶ هزار مهاجر افغان از کشورهای ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند.
کابل ۲۴: این بازگشتها که شامل افراد داوطلبانه و کسانی است که تحت فشار قرار گرفتهاند، موجی از چالشهای انسانی را برای افغانستان ایجاد کردهاست.فرامرز برزین، معاون سخنگوی UNHCR در افغانستان، در گفتوگو با طلوعنیوز تأکید کرد که اکثر این بازگشتکنندگان به کمکهای فوری نیاز دارند.
او گفت: «بیشتر این بازگشتکنندگان به کمکهای فوری نقدی، سرپناه موقت و فرصتهای معیشتی نیاز دارند.» سازمان ملل متحد همراه با شرکای بشردوستانه خود در گذرگاههای مرزی حضور فعال دارد و خدمات مختلفی از جمله ثبت اطلاعات، توزیع کمکهای اولیه، مشاوره حقوقی و حمایتهای اولیه را ارائه میکند.
این تلاشها برای کاهش رنج فوری بازگشتکنندگان طراحی شده، اما منابع محدود هستند و نیاز به حمایت بیشتر بینالمللی احساس میشود.بسیاری از این مهاجران پس از سالها زندگی در کشورهای همسایه، با شرایط اقتصادی دشوار، بیخانمانی احتمالی و کمبود فرصتهای شغلی در افغانستان روبرو هستند. زنان و کودکان بخش قابل توجهی از بازگشتکنندگان را تشکیل میدهند و آسیبپذیری آنها بیشتر است. UNHCR هشدار داده که بازگشتهای گسترده و شتابزده میتواند ثبات منطقه را تحت تأثیر قرار دهد و فشار بر منابع محدود افغانستان را افزایش دهد.در همین حال، گزارشهایی از ادامه فشارها بر مهاجران افغان در پاکستان منتشر شدهاست.
برخی از بازگشتکنندگان از بازداشتهای گسترده توسط نیروهای امنیتی پاکستان و انتقال اجباری به کمپها انتقاد کردهاند. آنها میگویند که این اقدامات همراه با تهدید اخراج اجباری، شرایط زندگیشان را بسیار سخت کردهاست.
مهاجران افغان در پاکستان از سازمانهای حقوق بشری و بینالمللی خواستهاند که برای دادخواهی حقوقشان، جلوگیری از اخراجهای غیرانسانی و فراهم کردن شرایط بازگشت امن و داوطلبانه اقدام کنند.
این موج بازگشتها در حالی رخ میدهد که افغانستان همچنان با چالشهای اقتصادی، امنیتی و بشردوستانه متعددی دست و پنجه نرم میکند. از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون، صدها هزار افغان از ایران و پاکستان بازگشتهاند و این روند با تنشهای منطقهای شتاب گرفتهاست.
سازمان ملل تأکید دارد که بدون کمکهای مالی کافی، امکان پشتیبانی پایدار از این افراد وجود ندارد و خطر تشدید بحران انسانی افزایش مییابد.
در مجموع، بازگشت بیش از ۸۶ هزار نفر در یک ماه، نیاز به هماهنگی بیشتر میان دولت افغانستان، سازمانهای بینالمللی و کشورهای همسایه را برجسته میکند.
فراهم کردن سرپناه، فرصتهای شغلی کوتاهمدت و حمایتهای بلندمدت برای ادغام مجدد این بازگشتکنندگان، کلیدیترین اولویتها به شمار میرود تا از ایجاد موج جدیدی از بیثباتی جلوگیری شود.
